Węgiel: tradycyjne źródło energii

Węgiel: jedno ze skamieniałych paliw o największym znaczeniu, "materiał łatwopalny" skała pochodzenia biologicznego, "czarne złoto " tak naprawdę energia słoneczna przechowywana przez długi czas za pośrednictwem procesów biologicznych i geologicznych. Specjaliści mówią, że chodzi o stały kaustobiolit (po grecku:kaustos=łatwopalny, bios= życie), a więc mineralne paliwo o stałym stanie skupienia, które powstało w wyniku nagromadzenia obumarłych materiałów roślinnych i resztek niższych organizmów żywych osadzających się na mokradłach.

Węgiel zazwyczaj składa się z czystego węgla i różnego rodzaju innych domieszek. Według skład, sposobu powstania, wieku i wydajmości energetyczej wyróznia się kilka podstawowych rodzajów węgla.

Z węgla jako źródła ciepła przypadkowo i okazjonalnie korzystał już człowiek pierwotny – badania archeologiczne mają na to dowody pochodzące właśnie z rejonów Ostravy. Rzeczywiste, cywilizacyjne znaczenie węgla potwierdziło się dopiero w czasie rewolucji przemysłowej w drugiej połowie XVIII wieku, po wynalezieniu maszyny parowej, kiedy to szybko stał się on podstawowym paliwem i materiałem napędowym. Jego znaczenie wzrosło dodatkowo w okresie elektryfikacji.

Do dziś węgiel jest paliwem stałym o największym znaczeniu oraz jednym z najważniejszych źródeł energii elektrycznej. W Republice Czeskiej z węgla uzyskuje się około połowy całej wytworzonej energii . Podobnie jest w USA, zaś w skali ogólnoświatowej udział węgla w produkcji energii elektrycznej wynosi około 40%.

Wbrew niedawnemu potępianiu tego surowca w przyszłości znaczenie energetyczne węgla jeszcze się zwiększy. Jego zasoby szacuje się mianowicie na najmniej 200 - 300 lat, ropy tylko na 40 - 50 lat zaś uranu na około jedno stulecie. Dziś już istnieją technologie, z zastosowaniem których można przerobić węgiel na płynne lub gazowe ekologicznie oszczędne paliwa z wszystkimi zaletami produktów ropopochodnych, ale bez ich wad, a tu w szczególności negatywnego wpływu na środowisko naturalne. Naukowcy wciąż pracują nad dalszym udoskonaleniem i zwiększeniem efektywności tych procesów.

Węgiel ma też inne zastosowanie. Obok uszlachetniania na koks do niedawna uzywany był w gazownictwie, hutnictwie i przemyśle chemicznym. Szczególnie w tym ostatnim zapotrzebowanie na węgiel w przyszłości znów wzrośnie, za sprawą zwiększenia cen ropy.

Ubocznym produktem wydobycia w obwodzie ostrawsko–karwińskim jest też metan. Gaz, który od dawna był głównym wrogiem górników, zyskuje wciąż coraz większe znaczenie jako czyste i wysoko grzejne paliwo. Ciekawe jest także to, że wody kopalniane są wykorzystywane w uzdrowiskach na obszarze ostrawskim.